Puszysty ogon, charakterystyczne pręgi na grzbiecie i ogromna energia sprawiły, że burunduk syberyjski przez lata był jednym z ulubionych gryzoni domowych w Polsce. Wokół jego statusu prawnego narosło jednak wiele nieporozumień. Przepisy nie zakazują kategorycznie posiadania tego zwierzęcia, ale nakładają na opiekunów rygorystyczne obowiązki. Z tego artykułu dowiesz się, na jakich zasadach hodowla burunduka jest legalna, jak uzyskać odpowiednie zezwolenia oraz które alternatywy warto wziąć pod uwagę.
Status prawny wiewiórki syberyjskiej w Polsce – lista IGO i przepisy
Burunduk syberyjski (Tamias sibiricus) od roku 2016 znajduje się na oficjalnej liście Inwazyjnych Gatunków Obcych (IGO) stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej. Oznacza to, że tradycyjny, swobodny obrót handlowy oraz amatorska hodowla bez wiedzy organów państwowych są zabronione.
Samo wpisanie gryzonia na listę IGO nie oznacza jednak całkowitego braku możliwości jego posiadania. Prawo przewiduje konkretne ścieżki formalne, które pozwalają na legalne trzymanie burunduka. Bez spełnienia wymagań prawnych i uzyskania decyzji administracyjnej posiadanie zwierzęcia stanowi naruszenie przepisów zagrożone karami finansowymi.
Warunki legalnej hodowli – jak uzyskać zezwolenie?
Aby posiadać lub hodować burunduka w Polsce zgodnie z prawem, konieczne jest uzyskanie indywidualnego zezwolenia wydawanego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) lub Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). Procedura ta wymaga wykazania, że zwierzątko nie stanowi zagrożenia dla lokalnego ekosystemu.
Zezwolenia na przetrzymywanie albo prowadzenie hodowli IGO wydawane są po spełnieniu następujących kryteriów:
- Bezpieczna infrastruktura – posiadanie woliery bądź klatki z zabezpieczeniami całkowicie uniemożliwiającymi ucieczkę zwierzęcia do środowiska naturalnego.
- Kastracja lub sterylizacja – uniemożliwienie niekontrolowanego rozmnażania się osobników trzymanych w warunkach domowych.
- Wniosek i Rejestracja – złożenie oficjalnego wniosku do RDOŚ i uzyskanie pozytywnej decyzji przed wejściem w posiadanie gryzonia.
- Prawa nabyte – osoby, które posiadały burunduki jako zwierzęta domowe przed wejściem w życie przepisów IGO, mogły zachować je do ich naturalnej śmierci po formalnym zgłoszeniu faktu do organów ochrony środowiska.
Dlaczego wiewiórka syberyjska została objęta obostrzeniami?
Restrykcje dotyczące tych zwierząt wynikają z konieczności ochrony rodzimej przyrody przed gatunkami inwazyjnymi. Burunduk syberyjski radzi sobie w europejskim klimacie doskonale. W przypadku ucieczki z domowej woliery potrafi szybko zaadaptować się w dzikim środowisku.
Uciekinierzy z hodowli stanowią zagrożenie dla otoczenia z kilku powodów:
- Konkurencja o pożywienie – burunduki rywalizują o pokarm i schronienie z rodzimą wiewiórką pospolitą.
- Wpływ na populację ptaków – gryzonie te potrafią wybierać jaja oraz pisklęta z gniazd małych ptaków śpiewających.
- Przenoszenie patogenów – dziko żyjące osobniki sprzyjają rozprzestrzenianiu się kleszczy przenoszących m.in. boreliozę.
Burunduk – gdzie kupić? Realia rynku i ryzyko prawne
Wiewiórka syberyjska to gryzoń, o którym marzy naprawdę wiele osób. Zapewne zastanawiasz się, gdzie możesz ją kupić. Szukając ogłoszeń w internecie, najczęściej trafisz na archiwalne wpisy na forach bądź nielegalne ogłoszenia. Żaden zarejestrowany sklep zoologiczny ani legalna hodowla burunduków w Polsce nie zaoferuje tego zwierzaka bez weryfikacji Twoich dokumentów z RDOŚ. Kupowanie zwierzęcia z niepewnych źródeł wspiera czarny rynek, grozi wysokimi grzywnami, a także stwarza ryzyko pozyskania osobników schorowanych lub pochodzących z nielegalnego odłowu. Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki, upewnij się, że posiadasz odpowiednią decyzję zezwalającą na nabycie tego gatunku.
W pełni legalne alternatywy dla miłośników małych ssaków
Ze względu na skomplikowane formalności i brak możliwości zakupu burunduka w standardowym sklepie zoologicznym, wielu opiekunów decyduje się na gatunki wolne od obostrzeń IGO. Na rynku dostępnych jest kilka legalnych małych ssaków o zbliżonym wyglądzie czy zachowaniu.
Warto rozważyć wybór jednego z poniższych zwierząt:
- Suseł trzynastopręgi – posiada charakterystyczne pasy na sierści, wykazując duże podobieństwo wizualne do wiewiórki syberyjskiej.
- Koszatniczka pospolita – bardzo aktywny, dzienny gryzoń o dużych potrzebach społecznych i ruchowych.
- Lotopałanka karłowata (Sugerzyca) – niewielki torbacz prowadzący nocny tryb życia, który silnie przywiązuje się do opiekuna.
Wiewiórka burunduk – prawidłowa opieka to podstawa
Trzymanie tego gryzonia na podstawie wydanego zezwolenia wymaga zapewnienia mu warunków odpowiadających naturalnym potrzebom gatunku. Są to zwierzęta niezwykle ruchliwe, terytorialne i aktywne w ciągu dnia. Zabezpieczona woliera musi mieć wysokość umożliwiającą wspinaczkę oraz być wyposażona w liczne gałęzie, dziuple oraz kołowrotek o pełnej bieżni. Dieta gryzonia opiera się na nasionach, orzechach, świeżych warzywach i owocach oraz białku zwierzęcym (np. mącznikach).
Opieka nad wyjątkowym stworzeniem w zgodzie z przepisami
Pamiętaj o prawnej odpowiedzialności za posiadane zwierzę. Jeśli decydujesz się na opiekę nad burundukiem, przejdź pełną ścieżkę formalną w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, zadbaj o pełną szczelność woliery i podaruj swojemu pupilowi bezpieczne warunki do życia. Szukasz sprawdzonych porad dotyczących woliery i diety dla małych ssaków? Zapoznaj się z pozostałymi poradnikami na naszym blogu i przygotuj się do odpowiedzialnej opieki!
